Dictionary of Key Spiritual Terms

Previous | Next | English Index | Tibetan Index | Abbreviations | Contents
Wylie | Tibetan

perfect [perfection]

  1. ཕུན་​སུམ་​ཚོགས་​པ།

    Biblical: 1) morally perfect, faultless: ཡབ་​ཕུན་​སུམ་​ཚོགས་​པ་​ལགས་​པ་​ལྟར། as the Father is perfect (Mt. 5:48), བསྙེན་​བཀུར་​བྱེད་​པ་​དེའི་​ཤེས་​བཟང་​ཕུན་​སུམ་​ཚོགས་​པ་​བྱེད་​མི་​ཐུབ། unable to clear the conscience of the worshipper (Heb. 9:9); 2) whole, complete: ཕུན་​སུམ་​ཚོགས་​པར་​འདོད་​ན། if you want to be perfect (Mt. 19:21), ཁོང་​གི་​ཕུན་​སུམ་​ཚོགས་​པ་​ལས། from [God's] fullness or completeness (Jn. 1:16), ཕུན་​སུམ་​ཚོགས་​པ་​འགྲུབ་​པའི་​ཚེ། when perfection comes (1 Cor. 13:10), སྡུག་​བསྔལ་​གྱིས་​ཕུན་​སུམ་​ཚོགས་​པར་​མཛད་​པ། made perfect through suffering (Heb. 2:10).

    Buddhist: 1) absolute perfection, a characteristic of an enlightened being who has perfection in strength, wealth, knowledge, or other fields (KTM). Lists of perfections include the ཕུན་​སུམ་​ཚོགས་​པ་​གསུམ། the three perfect accomplishments (TRI 172) and the ཕུན་​སུམ་​ཚོགས་​ལྔ། the five perfections: the Buddha's perfect dharma, perfect time, perfect teaching, perfect location or dwelling, and perfect cycle of existence (KTM); 2) whole or complete: འགྲོ་​བ་​མིའི་​རིགས་​ལ་​བདེ་​སྐྱིད་​ཕུན་​སུམ་​ཚོགས་​པ་​ཞིག་​འབྱུང་​བ། to achieve the goal of [complete] human happiness (DLP 6), ཁྲིམས་​གཞུང་​ལྡན་​ན་​བདེ་​སྐྱིད་​ཕུན་​སུམ་​ཚོགས། if there is the rule of law, happiness is complete (KPU 10), ཡོན་​ཏན་​ཕུན་​སུམ་​ཚོགས། a well-rounded education (KPU 28), གནའ་​བོའི་​བཟོ་​སྐྲུན་​གྱི་​ཉམས་​མྱོང་​ཕུན་​སུམ་​ཚོགས་​པོ། rich experience in [studying] ancient structures (MHP 10); 3) noble or excellent: ཕུན་​སུམ་​ཚོགས་​པ་​ལྔ། the five excellences (CNG 63), རང་​གཞན་​གྱི་​དོན་​ཕུན་​སུམ་​ཚོགས་​པ། the noble aims of oneself and others (TRC 74); 4) in colloquial usage, good or desirable: ལྷ་​དང་​མིའི་​ལུས་​རྟེན་​ཕུན་​སུམ་​ཚོགས་​པ་​ཞིག the desirable body of a god or a man (TRC 165), ལྷ་​དང་​མིའི་​བདེ་​སྐྱིད་​ཕུན་​སུམ་​ཚོགས་​པ། the desirable happiness of humans and gods (TRC 226).

  2. རྫོགས་​པ།

    Biblical: finished, completed, or perfect: རྟག་​ཏུ་​རྫོགས་​པའི་​སྲས། the Son, who has been made perfect forever (Heb. 7:28 SV), རྫོགས་​པར་​མཛད་​པའི་​ཆོས་​དྲང་​པོ་​རྣམས་​ཀྱི་​སེམས་​ཉིད་​རྣམས། the spirits of righteous men made perfect (Heb. 12:23 SV), བྱམས་​པ་​རྫོགས་​པར་​གྱུར་​པས་​འཇིགས་​པ་​ཕྱི་​རོལ་​ཏུ་​འདོན་​ནོ། perfect love drives out fear (1 Jn. 4:18 SV).

    Buddhist: 1) perfection: རྫོགས་​པ་​ཆེན་​པོ། great perfection (TRI 226), བསྐྱེད་​རིམ་​པ་​ཟེར་​བ་​དང་​རྫོགས་​རིམ་​པ་​ཟེར་​བ་​ཁག་​གཉིས་​ཡོད་​པ་​རེད། there are both developing stage practitioners and perfection stage practitioners [in the tantra college] (TRC 51), མཁྱེན་​བརྩེ་​ནུས་​གསུམ་​ལ་​སོགས་​པའི་​ཡོན་​ཏན་​ཡོངས་​སུ་​རྫོགས་​པའི་​སྒོ་​ནས། by means of his own perfection of the qualities of wisdom, compassion, and power (TRC 73), དྲན་​པ་​དང་​། ཤེས་​བཞིན་​གྱི་​སྟོབས་​ཡོངས་​རྫོགས་​ལྡན་​ཡང་​། even though one has perfected the powers of attentiveness and introspective awareness (TRC 201); 2) complete, whole, entire: རྡུལ་​ཕྲན་​མཚོན་​ཆ་​ཡོངས་​སུ་​རྫོགས་​པ་​རྩ་​མེད་​བཟོ་​རྒྱུའི་​ལས། the work of completely destroying all nuclear weapons (DLP 7), འགྲོ་​བ་​མིའི་​ཁྱིམ་​ཚང་​ཡོངས་​སུ་​རྫོགས་​པ། the whole family of man (DLP 12), རྫོགས་​པའི་​སངས་​རྒྱས། complete Buddhahood (GSL 12); 3) fulfilled, accomplished: དངོས་​གཞི་​ཡོངས་​སུ་​རྫོགས་​པ། when the four are fulfilled (TRC 242), འདོད་​པ་​མ་​རྫོགས་​པར། [his] desire not being fulfilled (TRC 260), དབང་​བཞི་​རྫོགས། the four empowerments are complete (HTE 184); 4) finished, run out, exhausted: ལས་​བཟང་​པོའི་​འབྲས་​བུ་​རྫོགས། the result of his former good karma was finished (TRC 260), དུས་​ཚོད་​རྫོགས་​པ་​ཡིན། time has run out (SGN 22), ཟ་​ཡ་​ཚང་​མ་​རྫོགས་​ནས། when the food ran out (DPD).

    Cognates: ཡོངས་​རྫོགས། [lit. all + whole] all, entire: དེ་​དག་​ཡོངས་​རྫོགས་​དགོས་​པ་​ཡིན། the world needs them all (DLP 21), ཆོས་​ལུགས་​ཡོངས་​རྫོགས། all religions (DLP 21), གཟུགས་​པོ་​ཡོངས་​རྫོགས་​རྨ་​ཡིས་​ཁྱབ་​པའི་​མི། a man whose whole body was covered with sores (SGN 6), རང་​གི་​སྐུ་​ལུས་​ཡོངས་​རྫོགས་​ཀེང་​རུས་​ལྟ་​བུར་​གྱུར་​ཀྱང་​། though his whole body became like a skeleton (SGN 9).

  3. ཡང་​དག་​པ།

    Biblical: actual, real; perfect in the sense of fully realized: ཡང་​དག་​པར་​མཐུན་​པ། perfect unity (Col. 3:14), ཡང་​དག་​པའི་​བྱམས་​པས་​འཇིགས་​པ་​ཕྱིར་​སྐྲོད། perfect love drives out fear (1 Jn. 4:18).

    Buddhist: 1) [lit. completely pure] perfect as applied to religious persons and qualities; completely and totally perfect: སྟོན་​པ་​ཡང་​དག་​པ། the perfect teacher [i.e. the Buddha] (TRC 73), ཟླ་​གྲོགས་​ཡང་​དག་​པ། the perfect religious companion (TRC 73), ཡང་​དག་​པའི་​ཡེ་​ཤེས། perfect wisdom (KBT 45), ཡང་​དག་​པར་​སྤོང་​བ། four perfect abandonments (KBT 51), ཡང་​དག་​བྱང་​ཆུབ། perfect enlightenment (KBT 58); 2) completely true, right or perfectly correct: ཡང་​དག་​པའི་​ལྟ་​བ། right view, ཡང་​དག་​པའི་​རྟོག་​པ། right thought, ཡང་​དག་​པའི་​ངག right speech (KBT 43), ཡང་​དག་​པའི་​ཀུན་​རྫོབ། correct conventional truth (KBT 43); 3) pure: རྒྱུ་​མཚན་​ཡང་​དག་​པ། pure reasons (KTM), བསམ་​ཚུལ་​ཡང་​དག་​པ། a way of thinking which is pure (KTM).

  4. མཐར་​ཕྱིན།

    Biblical: thorough, complete, perfect: དེ་​ནི་​ཐོབ་​ཟིན་​པ་​དང་​ང་​མཐར་​ཕྱིན་​པའི་​དོན་​ལ་​མ་​ཡིན། not that I have already obtained all this, or have already been made perfect (Phil. 3:12), མཐར་​ཕྱིན་​པར་​མཛད་​པའི་​དྲང་​པོ་​རྣམས་​ཀྱི་​སེམས་​ཉིད། the spirits of righteous men made perfect (Heb. 12:23).

    Buddhist: 1) perfection: མཐར་​ཕྱིན་​པའི་​ལམ། the path of perfection (KBT 64), used especially of the perfection of the Buddhas and their perfect qualities: ཆོས་​ཐམས་​ཅད་​མངོན་​སུམ་​དུ་​རྟོགས་​པ་​མཐར་​ཕྱིན་​པའི་​ཡེ་​ཤེས། the perfect knowledge that directly perceives all objects (TRC 74), ནུས་​པ་​མཐར་​ཕྱིན་​པ། unlimited powers (TRC 318), རང་​གཞན་​གྱི་​དོན་​གཉིས་​མཐར་​ཕྱིན་​པའི་​སངས་​རྒྱས། a Buddha who attains the goals of himself and others (TRC 318), སྦྱིན་​པ་​མཐར་​ཕྱིན་​པའི་​དོན། the meaning of the perfection of giving (TRC 346), ཚུལ་​ཁྲིམས་​མཐར་​ཕྱིན། the perfection of lawful conduct (TRC 347), མྱ་​ངན་​ལས་​འདས་​པའི་​མཐར་​ཕྱིན་​ཏོ། they attain nirvana (HSU 168); 2) to graduate from school, complete one's education: སློབ་​གྲྭ་​ནས་​མཐར་​ཕྱིན་​བ། graduating from school (KTM), ཡོན་​ཏན་​མཐར་​ཕྱིན་​པ་​སློབ་​དགོས། one must study to be perfect in knowledge (KTM), ཁོང་​ཚོ་​གསུམ་​གྱིས་​རྒྱ་​གར་​ལ་​སློབ་​སྦྱོང་​མཐར་​ཕྱིན་​གནང་​། those three completed their studies in India (TRC 116), ལམ་​སྒོམ་​པ་​མཐར་​ཕྱིན་​དགོས། one must complete meditation on the path (TRC 164); 3) to pass beyond, with strong implications of passing into perfection, attaining Buddhahood or nirvana: མི་​ཚེ་​མཐར་​ཕྱིན་​པ། passing beyond human life (KTM).

    Cognates: མཐར་​ཕྱིན་​པ་​བྱེད་​པ། to perfect: ཆོས་​ཀྱི་​ཉམས་​ལེན་​མཐར་​ཕྱིན་​པ་​བྱེད་​པ་​ལ། in order to perfect one's practice of the doctrine (TRC 164).

  5. ཕུལ་​ཏུ་​ཕྱིན་​པ།

    Biblical: to have achieved perfection, wholeness, or completion: དཀོན་​མཆོག་​ལ་​འཇིགས་​ཤིང་​དམ་​པ་​ཕུལ་​དུ་​བྱུང་​བར་​ཤོག perfecting holiness out of reverence for God (2 Cor. 7:1), མི་​རེ་​རེ་​མ་​ཤི་​ཀ་​པ་​ཕུལ་​ཏུ་​འབྱུང་​བ་​འགྱུར་​བའི་​ཕྱིར། so that we may present everyone perfect in Christ (Col. 1:28), གུར་​མཆོག་​ཆེ་​ཞིང་​ཕུལ་​དུ་​བྱུང་​བའི་​གུར་​མཆོག the greater and more perfect tabernacle (Heb. 9:11), ཕུལ་​དུ་​ཕྱིན་​པ་​ཡིན་​ཏེ། [he] is a perfect man (Jas. 3:2).

    Buddhist: to achieve perfection in a given field or area, as opposed to ཕུན་​སུམ་​ཚོག་​པ། which is to achieve perfection in all areas of life (KTM). The Tibetan translation of Atisha's personal name is ཕུལ་​བྱུང་​། achieved excellence (KTM).