Dictionary of Key Spiritual Terms

Previous | Next | English Index | Tibetan Index | Abbreviations | Contents
Wylie | Tibetan


  1. དཔེ།

    Biblical: 1) a parable or example: ཞིང་​པའི་​དཔེ། or ས་​བོན་​བཏབ་​མཁན་​གྱི་​དཔེ། the parable of the sower (Mt. 13:18), དཔེའི་​སྒོ་​ནས་​ཅིའི་​ཕྱིར་​གསུངས། why do you speak to the people in parables (Mt. 13:10), དཔེ་​མེད་​པར་​ཅིའང་​མ་​གསུངས། he did not say anything to them without using a parable (Mk. 4:34); 2) a figure of speech: ངས་​ཁྱེད་​ལ་​དེ་​རྣམས་​དཔེའི་​སྒོ་​ནས་​བཤད། I have been speaking figuratively (Jn. 16:25), དཔེའི་​སྒོ་​ནས་​མ་​གསུང་​བར། without using figures of speech (Jn. 16:29), དེ་​ནི་​དཔེ་​ཞིག་​ཡིན་​ཏེ། these things may be taken figuratively (Gal. 4:24).

    Buddhist: 1) an example: སྒྱུ་​མའི་​དཔེ་​བཅུ་​གཉིས། the twelve examples of illusion [used in showing the illusory nature of reality] (CNG 156), དེ་​ནི་​དང་​པོར་​ས་​བོན་​འདེབས་​པ་​དང་​དཔེ་​མཚུངས་​པ་​ཞིག་​རེད། it is like the example of first planting the seed (TRC 288); 2) a proverb or wise saying: བོད་​པའི་​དཔེ་​གཅིག a Tibetan proverb (DPD); 3) a parable, such as that of Gotami and the sesame seed (SGN 20).

    Cognates: 1) དཔེ་​ཆ། Tibetan-style book (TRC 2); 2) དཔེ་​དེབ། Western-style book: སྙན་​ཚོམ་​དཔེ་​དེབ། books of poetry (SBC-1 64); 3) ཕྱག་​དཔེ། booklet, pamphlet, tract (DPD); 4) དཔེ་​བྱེད་​པ། to model, to take as an example: ལན་​ཚའི་​ཡི་​གེ་​ལ་​དཔེ་​བྱས་​ནས། modeled on the lantsa alphabet (TRC 112); 5) དཔེར་​ན། for example (TRC 164); 6) དཔེ་​ར་​ན། to take as an example: སྲོག་​གཅོད་​པ་​ལ་​དཔེར་​ན། to take killing as an example (TRC 243).

  2. གབ་​ཚིག

    [lit. hide + word; riddle]

    Biblical: a parable, a saying with a hidden meaning: གབ་​ཚིག་​དེའི་​སྐོར་​བཀའ་​འདྲི་​ཞུས་​པ། asked him about this parable (Mk. 7:17), གབ་​ཚིག་​ཏུ་​ལུས་​ནས། [the meaning] remained hidden (Lk. 18:34).

    Secular: Tibetans have a long tradition of riddles; e.g. ཀ་​བ་​མེད་​པའི་​མཐོ་​པོ། a high place without pillars = གནམ། the sky (BGT 4).